การวางเป้าหมายในชีวิต

 

                                                  ดูวีดีโอด้วยนะครับ

การวางแผนเป้าหมายชีวิต

            การวางแผน หมายถึง การกำหนดสภาพหรือสถานภาพที่คาดหวังว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตโดยกำหนดแนวทางปฏิบัติเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่วางไว้

        เป้าหมายในชีวิต (Life Goals) หมายถึง สิ่งที่ตนเองให้ความสำคัญ และปรารถนาจะให้เกิดขึ้นในอนาคต และเป็นแรงจูงใจให้ตนเองมีพลังมุ่งไปสู่อนาคต การมีเป้าหมายในชีวิตจะช่วยให้มนุษย์ใช้ชีวิตอย่างมีความหมาย มีความหวังและมีทิศทางที่จะมุ่งไปสู่อนาคต เพราะการมีเป้าหมายจะเป็นตัวบ่งชี้ว่าบุคคลนั้นต้องการอะไรบ้าง จะมีชีวิตอยู่เพื่ออะไร เพื่อใคร และเพื่อที่จะทำอะไร

        การวางแผนเป้าหมายชีวิต หมายถึง การตั้งเป้าหมายชีวิตของบุคคลที่ได้วางแผนไว้ด้วยวิธีการที่เหมาะสมเพื่อนำตนเองไปสู่เป้าหมายของชีวิตในอนาคต เป็นการวางเป้าหมายไว้ว่าจะต้องตั้งตัวสร้างฐานะให้ได้ โดยเรียนให้จบและประกอบอาชีพที่สุจริต ซึ่งการวางเป้าหมายในชีวิตของแต่ละบุคคลจะแตกต่างกันไปเพื่อให้การดำเนินชีวิตมีคุณภาพ ได้แก่ การวางแผนเกี่ยวกับสุขภาพอนามัยการวางแผนเกี่ยวกับการศึกษา การวางแผนเกี่ยวกับอาชีพ เช่น แพทย์ วิศวกร ตำรวจ ทหาร นักธุรกิจ เกษตรกรรม ชาวนา ชาวไร่ เป็นต้น การวางแผนเกี่ยวกับการใช้จ่ายในแต่ละเดือน การวางแผนที่จะปฏิบัติความดี การดำเนินชีวิตให้อยู่ในกรอบศีลธรรม การวางแผนเกี่ยวกับการสร้างครอบครัวในอนาคต เป็นต้น

        การวางแผนเป้าหมายชีวิต เป็นสิ่งที่จำเป็นที่บุคคลทุกคนต้องให้ความสำคัญในการรู้จักวางแผนชีวิตของตนเองอย่างมีขั้นตอน มีวิธีการที่เหมาะสมกับสถานะของบุคคล และพยายามดำเนินการโดยปฏิบัติทุกวิถีทางที่จะนำพาชีวิตให้ประสบความสำเร็จ แต่เมื่อดำเนินชีวิตที่มีการวางแผนแล้วเกิดปัญหาและอุปสรรค บุคคลนั้นก็สามารถหาจุดบกพร่องที่เกิดขึ้น แล้วนำมาพิจารราทบทวนขั้นตอน เพื่อแก้ไข พัฒนา ปรับปรุงให้ชีวิตของบุคคลมีคุณภาพ และเกิดประสิทธิภาพในการดำเนินชีวิตให้มีความสุข หากทุกชีวิตมีการวางแผนเพื่อเป้าหมายของชีวิต ก็จะส่งผลให้ประสบความสำเร็จในชีวิต

เป้าหมายชีวิตของบุคคลแบ่งได้ 3 ระดับ คือ

    1. การวางแผนเป้าหมายชีวิตขั้นต้น เป็นการวางแผนตั้งเป้าหมายของชีวิตโดยมุ่งมั่นฝึกฝนตนเอง ให้

บรรลุเป้าหมายชีวิตว่าจะต้องเรียนให้จบ มีอาชีพ มีฐานะที่ดีให้ได้ ด้วยองค์ประกอบต่างๆ เช่น การประพฤติตนเป็นคนดี และตั้งเป้าหมายว่าจะประกอบอาชีพอะไร เช่น ครู พยาบาล ตำรวจ ทหาร ชาวนา หรืออื่นๆ ก็ได้ ขอให้เป็นอาชีพที่สุจริต

    2. การวางแผนเป้าหมายชีวิตขั้นกลาง เป็นการตั้งเป้าหมายของชีวิตว่าต้องพยายามตั้งตัวและสร้าง

ฐานะของตนเอง มีชีวิตคู่ มีชีวิตครอบครัวที่ดี ไม่ย่อท้อ รู้จักการสร้างคุณค่าให้ชีวิตด้วยการขยันตั้งใจทำความดี เอื้ออาทร มีเมตตาต่อผู้อื่น ซึ่งเป็นเป้าหมายชีวิตสูงสุด

    3. การวางแผนเป้าหมายชีวิตขั้นสูงสุด เป็นการตั้งเป้าหมายของชีวิตที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อ

ตนเอง และบุคคลอื่น คือการตั้งใจดำเนินชีวิตให้ประสบความสำเร็จในการศึกษาเล่าเรียนหน้าที่การงาน ชีวิตครอบครัว และตั้งใจปฏิบัติธรรมโดยการตั้งใจทำความดี หมั่นให้ทาน รักษาศีล ฝึกสมาธิเพื่อให้จิตใจผ่องใส เกิดปัญญา เพื่อรักษาเป้าหมายของชีวิตให้มั่นคงทุกด้าน

ถ้าทุกคนได้มีการวางแผนเป้าหมายชีวิตแล้ว ก็ยากที่จะทำให้ตนเองประสบความสำเร็จได้เป้าหมายเป็นเครื่องมือชี้ทิศทางเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงชีวิตของแต่ละบุคคล ซึ่งแต่ละบุคคลอาจมีเป้าหมายแตกต่างกันขึ้นอยู่กับอาชีพ รายได้ ความรับผิดชอบในครอบครัวแต่ละบุคคล เป้าหมายของบุคคลมีดังนี้

    1.1 เป้าหมายที่ไม่เป็นตัวเงิน ได้แก่ วัฒนธรรมประเพณี สังคม การเมือง กฎหมาย ความรู้สึก เป็นต้น

    1.2 เป้าหมายที่เป็นตัวเงิน เป็นเป้าหมายที่เกี่ยวข้องกับเงินโดยตรง ซึงทำให้แต่ละบุคคล นั้นมีความ

เป็นอยู่ที่ดีขึ้น

   ความแตกต่างของเป้าหมายที่เป็นตัวเงินและเป้าหมายที่ไม่เป็นตัวเงิน

 

สิ่งที่ต้องพิจารณาในการกำหนดเป้าหมายชีวิต

    1. ตั้งเป้าหมายที่แน่นอนและชัดเจน ควรคำนึงถึงผลที่จะได้รับว่าเป็นไปตามเป้าหมายหรือ

วัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้หรือไม่ เช่นการออมเงินจากรายได้สุทธิเดือนละ10,000 บาท เพื่อสำหรับซื้อบ้านอีก 2 ปีข้างหน้า

    2. เป้าหมายต้องมีความเป็นไปได้ ควรมีการศึกษาความเป็นไปได้ก่อน หากคิดว่าเหมาะสมและ

สามารถทำได้ตามเป้าหมายที่วางไว้จึงลงมือปฏิบัติ เช่น ต้องการออมเงินเดือนละ 8,000 บาท ในขณะที่เงินเดือนทั้งสิ้นได้รับเดือนละ 10,000 บาท และยังไม่หักค่าใช้จ่ายภายในครอบครัวอีกเดือนละ 5,000 บาท การกำหนดเป้าหมายในลักษณะนี้จึงไม่มีความเป็นไปได้ คือไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงได้

    3. เป้าหมายนั้นควรจัดลำดับก่อนหลังให้แน่นอน เช่น ต้องการออมเงินไว้สำหรับท่องเที่ยวในปีนี้และ

ออมเงินเพื่อซื้อบ้านในอีก 3 ปีข้างหน้าในอนาคต

    กระบวนการวางแผนชีวิต มี 4 ขั้นตอน ดังนี้

        ขั้นที่ 1  การตั้งเป้าหมาชีวิต  เป็นแนวทางในการวางแผนการดำเนินชีวิตของตนเองเพื่อให้บรรลุได้ตามเป้าหมายที่ต้องการ เช่น การเรียนให้จบการศึกษาสูงสุดในชีวิต ต้องกำหนดว่าจะจบการศึกษาเมื่อไหร่ จะประกอบอาชีพอะไร จะหารายได้เท่าไหร่ และหามาได้อย่างไร เป็นต้น

        ขั้นที่ 2  การวางแผนเพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติ เมื่อได้ตั้งเป้าหมายแล้ว ก็ต้องมีการกำหนดแผนงานเพื่อระบุวิธีที่ต้องปฏิบัติตามแผน เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย เช่น เมื่อจบการศึกษาแล้วก็ต้องเลือกอาชีพใดอาชีพหนึ่ง ที่จะสามารถสร้างรายได้

        ขั้นที่ 3  ประเมินทางเลือก ควรมีการประเมินว่าควรจะตัดสินใจเลือกอาชีพใดที่เหมาะสมกับตนเองมากที่สุดโดยเน้นที่ความสนใจและชอบในอาชีพนั้น

        ขั้นที่ 4  การตัดสินใจ หากการวางแผนตามขั้นที่ 1 ถึงขั้นที่ 3 เป็นไปตามเป้าหมาย ก็สามารถตัดสินใจเลือกประกอบอาชีพได้ แต่หากไม่ประสบความสำเร็จก็ต้องยกเลิกหรือถ้าต้องการที่จะประกอบอาชีพอื่นๆ ก็ต้องปรับเปลี่ยนการวางแนวทางการประกอบอาชีพใหม่

        ช่วงชีวิตในการวางแผนเป้าหมาย

           การวางแผนเป้าหมายชีวิตจะมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ดังนั้นวงจรชีวิตของแต่ละบุคคลตั้งแต่เด็กจนวัยชราก็จะมีอายุแตกต่างกันไป ความต้องการและเป้าหมายจังเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย บุคคลส่วนใหญ่จึงต้องวางเป้าหมายและวางแผนในแต่ละช่วงชีวิตให้สอดคล้องกับรายได้และความรับผิดชอบในช่วงนั้น เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาในอนาคต ซึ่งได้แก่ การตกงาน การเสียชีวิตของบุคคลในครอบครัวการเจ็บป่วย ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ไม่อาจทราบล่วงหน้าได้ ถ้ามีการเตรียมแผนเป้าหมายชีวิตไว้ก่อนก็จะช่วยแก้ปัญหาไว้ได้

    1. ช่วงวัยเด็ก อายุในวัยเด็กจนถึงประมาณ 20 ปี เป็นวัยที่อยู่ในความดูแลรับผิดชอบของบิดา

มารดาที่ต้องเลี้ยงดู และเป็นช่วงการศึกษาหาความรู้ จึงยังไม่มีรายได้ที่จะนำมาจุนเจือครอบครัว

    2. ช่วงวัยหลังจบการศึกษา อายุประมาณ 21-30 ปี เป็นวัยที่อยู่ระหว่างการเริ่มสร้างครอบครัวเริ่ม

ทำงาน บางคนก็แต่งงานและสร้างฐานะ รายได้ในช่วงนี้จะค่อยเป็นค่อยไป และเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ บางครอบครัวก็เริ่มมีบุตรและเก็บเงินบางส่วนไว้ใช้จ่ายภายในครอบครัว เช่น ซื้อบ้าน ซื้อรถยนต์ เป็นต้น

    3. ช่วงวัยทำงานเต็มที่ อายุประมาณ 31-45 ปี เป็นช่วงระยะเวลาที่กำลังขยายครอบครัวและมี

หน้าที่การงานมั่นคง มีรายได้แน่นอน แต่เป็นช่วงที่มีความรับผิดชอบและค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง เนื่องจากต้องจ่ายค่าเล่าเรียนบุตร ค่าอาหาร ค่ารักษาพยาบาล เครื่องนุ่งห่ม เป็นต้น

    4. ช่วงก่อนวัยเกษียณอายุ อายุประมาณ 46-50 ปี เป็นช่วงที่มีรายได้และมีหน้าที่การงานสูงสุด

ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ในระยะนี้สำหรับผู้มีบุตรก็จะจบการศึกษาและทำงานหรือสร้างครอบครัวของตนเองได้แล้ว ค่าใช้จ่ายก็จะลดลง เงินออมก็จะมีเพิ่มขึ้น

    5. วัยเกษียณอายุ อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป เป็นช่วงที่รายได้จะลดลงเรื่อยๆ เนื่องจากรายได้ประจำไม่มี

เพราะออกจากงานแล้ว แหล่งรายได้มาจากเงินบำเหน็จ บำนาญ เงินประกันสังคม ดอกเบี้ย เป็นต้น

    หลักการวางแผนเป้าหมายชีวิต

       ก่อนจะเริ่มต้นทำสิ่งใดก็ควรจะกำหนดเป้าหมายที่ต้องการไว้ล่วงหน้าเสมอ เพราะเป้าหมายเป็นเครื่องมือที่กำหนดทิศทางให้ทราบว่าสิ่งที่คาดหวังและต้องการทำให้สำเร็จได้นั้นมีเพียงใด การวางแผนเป้าหมายในชีวิตจึงควรจะต้องกำหนดเป้าหมายที่ต้องการให้บรรลุผลสำเร็จอาจจะเป็นเหมายระยะสั้น หรือเป้าหมายระยะยาวก็ได้ แต่เป้าหมายที่ดีนั้นควรจะกำหนดตามหลัก SMART ดังนี้

ใบงานที่ 4 ให้นักเรียนวางเป้าหมายในชีวิตตัวเอง ระยะยาว โดยจะบอกเป็นอายุ

 

     ช่วงอายุ           เป้าหมาย                                                  เหตุผล

        18  ปี       เรียนให้จบมัธยมศึกษาตอนปลาย           การเรียนให้ได้ผลการเรียนดีจะทำให้เราสามารถ

                        และได้ผลการเรียนที่ดี                            เข้าเรียนต่อระดัยมหาวิทยาลัยได้งายขึ้น 

                                                                                       และจะทำให้เราภูมิใจในตัวเอง

       19   ปี

        20  ปี

        .

.

.

.

.

..
....

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

                 50 ปี